De Dorpspomp


Een foto uit 1890 met in het midden de originele dorpspomp, rechts de uit 1623 stammende pastorie, links (achter het grote pand) het knekelhuisje.

De linker foto is een detail van een foto uit 1890 van de Mariastraat.
In het midden staat de oude pastorie uit de 17e eeuw met links de travalje van de smidse van de gebr. Contant.
De dorpspomp staat voor de pastorie, achter de bomen.
De rechter foto is een detail van een foto uit 1894, tijdens de afbraak van die oude pastorie. Er staat een dorpspomp in het midden.

De dorps(water)pomp moet dus geplaatst zijn tussen 1890 en 1894.

Links: de dorpspomp in 1925 voor de nieuwe pastorie. De uitloop zit links!

Rechts: de Cadzandse pomp is een variant op de gietijzeren 8-kantige dorpswaterpomp van IJzergieterij De Prins van Oranje uit Den Haag, die vanaf 1840 veel in Nederland geplaatst werd.

Met de pomp wordt grondwater opgepompt. Het grondwater op Cadzand is zilt, dus onbruikbaar als drinkwater. De bewoners gebruiken daarom regenwater. Met een buizenstelsel wordt het regenwater van de kerkdaken opgevangen en in een ondergronds reservoir naast het kerkgebouw gestort. Op dit reservoir staat een waterput.

In 1962 wordt de pastorie afgebroken. Op dezelfde plaats wordt de huidige consistorie gebouwd. Een nieuwe pastorie wordt tegenover de kerk gebouwd.
Op de foto links staat eenzaam en alleen de dorpspomp. Hij is na 1962 verwijderd. Het jaartal is niet bekend.

We schrijven het jaar 2001. De Mariastraat is in oude stijl gerenoveerd en eind 2000 is het aloude plakkebord in ere hersteld. Kezantenaor Herman van Liere lanceert het plan om ook de dorpspomp weer terug te zetten. Het plan wordt goedgekeurd en het project kan bekostigd worden uit het verfraaiingspotje van de gemeente Oostburg.


Met foto's van de oude pomp en een miniatuurmodel, gemaakt door dorpsgenoot Faro, wordt een werktekening gemaakt.
Herman van Liere bouwt de houten kast, schildersbedrijf Tack verzorgt het schilderwerk, siersmid Pladdet het binnenwerk en het koperen dak, Van Burg Metaal het draai- en freeswerk en Hinneman Engineering het reservoir en de uitloop. Installateur Piet de Wolf monteert de leidingen, kranen en afdichtingen.
Het enige verschil met de oude pomp is de watervoorziening. Vroeger werd (zilt) grondwater opgepompt. De huidige pomp is aangesloten op het waterleidingnet met een klein reservoir in de pomp om het water echt op te kunnen pompen.

In 2003 is de dorpspomp in gebruik genomen en staat te glimmen naast het plakkebord. Een stukje oud Cadzand herleeft.

Volgens kenners wijst de uitloop nu eindelijk naar de goede kant, de straatkant, en niet naar links, zoals bij de oude pomp.

Bron:
't Kezantenaortje 2001.
IJzergieterij Men's Tradition.
foto's A. van Overbeeke Terneuzen
Zeeuws Archief
cadzandgeschiedenis.nl, Bert Voets